“Bring it on!” Αυτό είναι το μήνυμα της νέας κάρτας γραφικών Sapphire Radeon HD 6950, η οποία ουσιαστικά μας προκαλεί να της δώσουμε όποιο απαιτητικό game υπάρχει στη συλλογή μας για να το… καταβροχθίσει σε HD ανάλυση!
Η 6950 ανήκει στη νέα σειρά της ATi, με τους πυρήνες “Cayman” (από τα ομώνυμα νησιά), στην οποία σειρά ανήκει και η 6970. Οι δύο κάρτες έχουν ελαφρώς διαφοροποιημένη αρχιτεκτονική από τις προκατόχους τους, 6870 και 6850, κι έτσι καταφέρνουν εξ’ίσου καλές ή και ανώτερες επιδόσεις, κάτι λογικό με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους. Η 6950 διαθέτει 1.408 Stream Processors και ο πυρήνας της «τρέχει» στα 800 MHz, ενώ τα 2 GB GDDR5 μνήμης είναι χρονισμένα στα 5 GHz! Τα 256-bit bus διατηρείται ως έχει, όπως και η κατασκευαστική διαδικασία στα 40 nm φυσικά. Ακόμη και σε σύγκριση με την 6870 λοιπόν, η 6950 υπερτερεί παντού, εκτός από τη συχνότητα του πυρήνα (900 MHz στην 6870), δίνοντάς μας μια πρώτη ιδέα για τις επιδόσεις της.
Η υλοποίηση που δοκιμάσαμε είναι της γνωστής Sapphire, και δεν διέφερε στις συχνότητες από την OEM κάρτα, όμως το σύστημα ψύξης της ATi πήρε… πόδι, και στη θέση του βρήκαμε ένα cooler με δύο ανεμιστήρες και με 5 χάλκινα heatpipes, για καλύτερη ψύξη. Το cooler αυτό ψύχει σαφώς καλύτερα τον πυρήνα, όπως φάνηκε και κατά τη διαδικασία των μετρήσεων, οπότε και αυτός δεν ξεπέρασε τους 65 βαθμούς Κελσίου, ενώ το μικρό πάχος της ψύκτρας και οι δύο ανεμιστήρες εξασφαλίζουν δροσερό αέρα και στο υπόλοιπο PCB. Τα VRMs έχουν δική τους παθητική ψύξη, πού όμως επίσης δέχεται αέρα από τον ένα ανεμιστήρα. Συνεπώς το μόνο «μειονέκτημα» είναι η μη επαφή των memory chips με την ψύκτρα, αν και δέχονται ένα μέρος της ροής αέρα. Αυτό δε θα πρέπει να σας ανησυχεί πάντως, αφού ούτως ή άλλως αυτή η μνήμη δεν έχει μεγάλα περιθώρια υπερχρονισμού. Για να κλείσουμε με το cooler, είναι σχετικά αθόρυβο υπό μικρό ή μηδενικό φόρτο, ενώ σίγουρα ο ήχος του γίνεται αισθητός σε πλήρες φορτίο, αλλά σε καμία περίπτωση ενοχλητικός.
Η κάρτα έχει συνολικό μήκος 26 εκατοστά και θα χωρέσει άνετα στα περισσότερα middle-ATX κουτιά της αγοράς, ενώ τροφοδοτείται μέσω 2 PCIe 6-pin connectors, πού ευτυχώς βρίσκονται στο πλάι και όχι στο πίσω μέρος της. Οι απαιτήσεις, δε, είναι αρκετά λογικές, αφού σε idle καταναλώνει μόλις 20 Watts, ενώ στις stock συχνότητες, σε πλήρη φόρτο, τα 150 Watts είναι μια φυσιολογική κατανάλωση ενέργειας. Με ένα καλό 500άρι τροφοδοτικό δε θα αντιμετωπίσετε πρόβλημα. Εδώ πρέπει να τονίσουμε την επιλογή “Power Control Settings” στην καρτέλα του “AMD Overdrive” στους Catalyst, την οποία καλό θα ήταν να έχετε στο +20%, αφού στο 0 περιορίζει την κατανάλωση της κάρτας και κατά συνέπεια δεν την αφήνει να αποδώσει στο 100% των δυνατοτήτων της. Είναι μια ιδιομορφία των νέων drivers της ATi πού πρέπει να υπολογίσετε πριν αρχίσετε το gaming με την 6950.
Τα P-states της κάρτας είναι αρκετά μελετημένα για εξοικονόμηση ενέργειας, έτσι αν δεν τρέχετε κάποιο game, η συχνότητα πυρήνα και μνήμης πέφτει στα 250/600 MHz αντίστοιχα, όπως και η τάση λειτουργίας, με αποτέλεσμα και χαμηλότερες θερμοκρασίες εντός του κουτιού. Όσο για τις δυνατότητες σύνδεσης, στο πίσω μέρος της θα βρείτε 2 DVI θύρες, μια Diaplsyport και μια HDMI – κανένα παράπονο από το I/O panel της κάρτας.
Αυτό πού ενδιαφέρει όλους μας, όμως, είναι οι επιδόσεις. Άλλωστε αποτελούν το σημαντικότερο κριτήριο για την αγορά μιας κάρτας γραφικών. Στα πλαίσια της δοκιμής χρησιμοποιήσαμε ένα σύστημα με τον C2D E8200 (3 GHz), 4 GB RAM (1.333 MHz) και P45 μητρική, με το Coolermaster M520 να αναλαμβάνει την τροφοδοσία όλου του hardware. Για αρχή, ένα συνθετικό benchmark, το νέο 3DMark11 της Futuremark, εκτελέστηκε στις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις του με αποτέλεσμα το P3736 score. Με βάση την CPU μας, το σκορ αυτό κρίνεται εξαιρετικό και με κάποιο πιο σύγχρονο μοντέλο (π.χ. Core i5) θα είναι σαφώς υψηλότερο, κοντά στα P4500, δείχνοντας ξεκάθαρα της δυνατότητες της κάρτας.
Επειδή όμως με συνθετικά benchmarks δε μπορούμε να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα, η συνέχεια αποτελείται από δοκιμές σε συνθήκες πραγματικού gaming. Η συγκεκριμένη Sapphire HD6950 είναι η “Dirt 3 Εdition”, με το δημοφιλές racer της Codemasters να περιλαμβάνεται στο πακέτο. Δε θα μπορούσαμε λοιπόν να μην απολαύσουμε τα γραφικά του. Σε ανάλυση 1920 x 1080, με το AA στο 8x και όλες τις ρυθμίσεις στο “Ultra”, το μέσο frame rate μας κυμάνθηκε στα 51,3 FPS, με μέγιστη τιμή τα 63 FPS και ελάχιστη τα 29, κάτι που σημαίνει ότι πουθενά δεν παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις ή «σπασίματα» στη ροή των γραφικών.
Επόμενος τίτλος δοκιμής ήταν το διαχρονικό Crysis: Warhead (χωρίς το νέο patch) που παραμένει απαιτητικότατο, ακόμα και για τις νέες κάρτες. Με 2x AA, ξανά σε HD ανάλυση τα settings στο “Gamer”, είδαμε ένα πολύ αξιόλογο μέσο frame rate στα 38 FPS… Η 6950 δείχνει ότι ακόμα και στα δύσκολα δεν έχει πρόβλημα να ανταπεξέλθει, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό επεξεργαστή.
Τέλος, το Shift 2 Unleashed, με την βαριά μηχανή γραφικών του, είναι το κερασάκι στην τούρτα για την δοκιμή της 6950. Επιλέξαμε το ανώτατο επίπεδο γραφικών, με ανάλυση 1920 x 1080 και AA ενεργοποιημένο από τις in-game ρυθμίσεις, ξεκινήσαμε έναν αγώνα με το μέγιστο αριθμό αντιπάλων που θα διεξαγόταν νύχτα, με τεχνητό φωτισμό (επιπλέον workload για την κάρτα) και περιμέναμε. Το αποτέλεσμα ήταν εν μέρει ικανοποιητικό, καθώς πρόκειται για ένα αρκετά απαιτητικό τίτλο και το μέσο frame rate κυμάνθηκε στα 30 FPS, οριακά ανεκτό για το ανθρώπινο μάτι. Σε ορισμένα σημεία η minimumτιμή έφτασε και τα 22 FPS, κάτι πού γίνεται εύκολα αντιληπτό και δεν είναι επιθυμητό από κανέναν. Όμως ακόμη κι έτσι η 6950 απέδειξε ότι αντέχει εκεί πού πολλές κάρτες της αγοράς δε θα τα κατάφερναν αξιοπρεπώς.
Για τους λάτρεις του overclocking, η 6950 της Sapphire μπορεί να πλησιάσει τα 900 MHz (πυρήνας), κερδίζοντας κάτι παραπάνω σε επιδόσεις, αν και η μνήμη δεν φαίνεται να αρέσκεται σε μεγαλύτερες συχνότητες από 5,2 GHz. Τα παραπάνω είναι αρκετά για ένα +5-7% σε επιδόσεις, στο οποίο κανείς δε μπορεί να πει όχι, αν και δε πρέπει να ξεχνάτε ότι αυξάνεται παράλληλα και η κατανάλωση ενέργειας της κάρτας. Οι πιο… θαρραλέοι μπορείτε να «παίξετε» και με το BIOS της κάρτας άφοβα, καθώς η ATi συμπεριλαμβάνει ένα μικρό διακόπτη (δίπλα από το CrossfireX connector) που εναλλάσσει την κάρτα μεταξύ του «κανονικού» και του εφεδρικού BIOS, σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά!
Η 6950 είναι μια εξαιρετική κάρτα και σίγουρα αξίζει τα χρήματά της. Η συγκεκριμένη υλοποίηση της Sapphire φέρει custom σύστημα ψύξης και το Dirt 3 δώρο, ενώ η μνήμη της είναι 2 GB. Την ίδια στιγμή οι «απλές» εκδόσεις με το 1 GB και το stock cooler βρίσκονται κοντά στα 200-210€, συνεπώς τίθεται το ερώτημα του αν αξίζει τα 50€ παραπάνω το εν λόγω μοντέλο της Sapphire. Αν είστε fans των racing games, ενώ παράλληλα σκοπεύετε να κρατήσετε την κάρτα για καιρό, τότε ναι, αξίζει. Μην ξεχνάτε ότι τα extra «καλούδια» σπάνια συμβάλλουν στην αξία μεταπώλησης της κάρτας…
+ Επιδόσεις
+ Κατανάλωση
+ Ψύξη
+ Dirt 3!– 50€ ακριβότερη από τις απλές υλοποιήσεις της ATi
ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ: 9.0
Κατασκευαστική διαδικασία: 40nm
Stream Processors: 1.408
Συχνότητα πυρήνα: 800 MHz
Μνήμη: 2GB GDDR5
Συχνότητα μνήμης: 5 GHz
Memory bus width: 256-bit
I/O: 2 x DVI, HDMI, DP
TDP: 150W