alt text

Του Δημήτρη Παπαδόπουλου (aka Μπαστουνόβλαχος)

Ψύξη, ψύξη, ψύξη. Το αιώνιο πρόβλημα που βασανίζει τους ανήσυχους κομπιουτεράδες και εσχάτως και κονσολάδες. Πτερύγια, ανεμιστηράκια μεταβλητών στροφών, υδρόψυξη, αντλίες κτλ. Κακός χαμός στο ίσωμα δηλαδή. Τι είναι όμως αυτό που πραγματικά δημιουργεί την ανάγκη για ψύξη; Ποιοι είναι οι νόμοι που διέπουν την μετάδοση θερμότητας; Ποιες είναι οι πλέον χρησιμοποιούμενες μέθοδοι ψύξης και πώς λειτουργεί η κάθε μια; Το παρόν άρθρο φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα με απλό και κατανοητό σε όλους τρόπους. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Άτιμη θερμότητα

Κάθε ηλεκτρικό κύκλωμα, προκειμένου να δουλέψει, απορροφά από το δίκτυο συγκεκριμένη ισχύ. Η ισχύς αυτή ισούται με το γινόμενο της τάσης λειτουργίας επί την ένταση η οποία το διαρρέει. Σε ένα ιδανικό σύμπαν η απορροφόμενη αυτή ισχύς θα ήταν ίση με αναγκαία, με αποτέλεσμα να μην παράγεται καθόλου θερμότητα. Δυστυχώς όμως στο δικό μας σύμπαν η φύση αποφάσισε πως ένα ποσό αυτής της ισχύος αναγκαστικά πρέπει να μετατραπεί σε θερμότητα, η οποία στη συνέχεια πρέπει με κάποιον τρόπο να απομακρυνθεί. Εδώ λοιπόν έρχεται η μετάδοση θερμότητας και συγκεκριμένα οι δύο τρόποι που θα μας απασχολήσουν: η αγωγή και η μεταφορά (ή συναγωγή).

Αγωγή έχουμε όταν γίνεται μετάδοση θερμότητας εντός στερεού ή μεταξύ στερεών σε επαφή, ενώ μεταφορά έχουμε στη περίπτωση της μετάδοσης εντός ρευστού ή μεταξύ ρευστού και στερεού (ο τρίτος τρόπος, η ακτινοβολία δηλαδή, δεν θα μας απασχολήσει). Σε αυτό το σημείο κρατήστε τρία πράγματα που είναι σημαντικά και θα χρειαστούν παρακάτω. Πρώτον η θερμότητα στη φύση μεταδίδεται πάντα από μια περιοχή με υψηλότερη θερμοκρασία προς μια περιοχή με χαμηλότερη. Δεύτερον, ο ρυθμός μετάδοσης θερμότητας είναι ανάλογος της διαφοράς αυτής στις θερμοκρασίες. Τρίτον, στη μετάδοση με μεταφορά ο ρυθμός είναι επίσης ανάλογος της προς ψύξη επιφάνειας καθώς και ενός συντελεστή, ο οποίος ονομάζεται συντελεστής μεταφοράς. Εκφρασμένος μαθηματικά ο ρυθμός της μεταφοράς είναι: Q=h*A*ΔT, δηλαδή ο νόμος ψύξης του Νεύτωνα.

Πως ψύχεται ένας επεξεργαστής

Ένας επεξεργαστής (είτε είναι η CPU είτε η GPU) ψύχεται ταυτόχρονα με αγωγή και μεταφορά. Με αγωγή η θερμότητα μεταδίδεται προς τη μητρική και στη συνέχεια από εκεί στο κουτί, όπως επίσης και προς τα πτερύγια και από εκεί στον αέρα. Με μεταφορά ψύχεται προς το ρευστό το οποίο τον περιβάλλει. Το ρευστό αυτό μπορεί να είναι είτε ο αέρας, είτε νερό σε περίπτωση υδρόψυξης. Ας τα δούμε όμως ένα ένα. (Αν θέλουμε να είμαστε 100% ακριβείς πρέπει να πούμε πως ψύχεται και με ακτινοβολία, αλλά θα την αμελήσουμε προς χάριν ευκολίας και χωρίς βεβαίως να οδηγηθούμε σε σφάλματα).

Ψύξη με ρευστό τον αέρα

Παλιά (μέχρι και τα Saturn και Playstation, αλλά και στις παλιές κάρτες γραφικών) όταν δεν είχαμε συστήματα υψηλών επιδόσεων δηλαδή, η παραγόμενη θερμότητα ήταν μικρή και απομακρύνονταν από τον επεξεργαστή με τη βοήθεια του περιβάλλοντος αέρα, όπως επίσης και με αγωγή προς το «κουτί» του μηχανήματος (το τελευταίο ισχύει και για τις σημερινές κονσόλες). Η θερμότητα αυτή μεταδιδόταν μέσω ελεύθερης μεταφοράς στον αέρα, ο οποίος θερμαινόταν και κινούνταν προς τα επάνω, λόγω μειωμένης πυκνότητας, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα σε άλλη μάζα ψυχρότερου αέρα να πάρει τη θέση της. Μέσω της συνεχούς αυτής εναλλαγής, του σε επαφή με τον επεξεργαστή αέρα, πραγματοποιούταν η μετάδοση της παραγόμενης θερμότητας με ρυθμό ίσο με τον απαιτούμενο. Έτσι ήμασταν όλοι χαρούμενοι και ήσυχοι με το απλό αυτό σύστημα.

Παρατηρήστε πως σε τέτοια συστήματα ελεύθερης μεταφοράς, οι γρίλιες βρίσκονται συνήθως στο κάτω και στο άνω μέρος του κουτιού (δείτε πχ μια τηλεόραση). Ο θερμός αέρας βγαίνει από πάνω και δημιουργεί υποπίεση στο «κουτί» με αποτέλεσμα ο αέρας του περιβάλλοντος να μπορεί να μπει σε αυτό από τις κάτω ή πλάγιες γρίλιες και να περάσει από τα προς ψύξη στοιχεία. Με τη πάροδο του χρόνου όμως και την εξέλιξη επεξεργαστών οι οποίοι είχαν τη δυνατότητα εκτέλεσης πολύ περισσότερων υπολογισμών στη μονάδα του χρόνου, η παραπάνω απλοϊκή μέθοδος της ελεύθερης μεταφοράς, έπαψε να είναι αρκετή και δημιουργήθηκαν ανάγκες για μεγαλύτερους ρυθμούς μετάδοσης θερμότητας από τον επεξεργαστή, προκειμένου αυτός να μην υπερθερμανθεί και καταστραφεί. Η ανάγκη αυτή για μεγαλύτερους ρυθμούς μετάδοσης θερμότητας οδήγησε αρχικά τους κατασκευαστές στη χρήση πτερυγίων, τα οποία ήταν κολλημένα επάνω στους επεξεργαστές (ακόμα θυμάμαι όταν πήρα τη Banshee το 1998 και προσπάθησα να ξεκολλήσω τα πτερύγια από πάνω, γιατί νόμιζα πως ήταν για προστασία κατά τη μεταφορά! Ευτυχώς δεν τα κατάφερα). Τί είναι όμως τα πτερύγια και σε τι μας βοηθάνε;

Πτερύγια αλουμινίου σύγχρονου επεξεργαστή.

Πτερύγια αλουμινίου σύγχρονου επεξεργαστή.

Αρχικά η θερμότητα μεταδίδεται μέσω αγωγής από τον επεξεργαστή στα πτερύγια και εν συνεχεία μέσω μεταφοράς από αυτά στον αέρα. Ας γυρίσουμε τώρα λίγο πίσω, εκεί που αναφέραμε πως όταν θερμότητα μεταδίδεται από στερεό σε ρευστό, τότε έχουμε μεταφορά. Είπαμε επίσης πως ο ρυθμός μετάδοσης στη μεταφορά είναι ανάλογος της προς ψύξη επιφάνειας. Οπότε, όπως αμέσως καταλαβαίνουμε, η προσθήκη πτερυγίων είναι μια πάρα πολύ βολική μέθοδος για την δραματική αύξηση της επιφάνειας του επεξεργαστή μας και κατά συνέπεια της αύξησης του ρυθμού ψύξης. Η ένωση των πτερυγίων με τον επεξεργαστή γίνεται μέσω ειδικής συγκολλητικής ουσίας η οποία παρουσιάζει υψηλό συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας. Η συγκολλητική αυτή ουσία μας εξασφαλίζει σωστή επαφή στη μέγιστη δυνατή επιφάνεια όπως επίσης και εξάλειψη φυσαλίδων παγιδευμένου αέρα, ο οποίος θα δρούσε ως ισχυρό μονωτικό. Για αυτό και κατά την εφαρμογή της πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ως υλικό των πτερυγίων επιλέγεται συνήθως ο χαλκός ή το αλουμίνιο, αφού τα δύο αυτά υλικά παρουσιάζουν υψηλό συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας, κάτι το οποίο εξασφαλίζει τον βέλτιστο ρυθμό μετάδοσης από τον επεξεργαστή σε αυτά, όπως επίσης και εντός της μάζας των πτερυγίων. Αυτό με την σειρά του εξασφαλίζει μεγαλύτερη θερμοκρασία πτερυγίων και κατά συνέπεια υψηλότερο ρυθμό ψύξης.

Εν συνεχεία και αφού οι επεξεργαστές γίνονταν όλο και πιο ισχυροί, τα πτερύγια από μόνα τους δεν ήταν αρκετά για την ικανοποιητική ψύξη. Ως εκ τούτου πάνω από τα πτερύγια άρχισαν να μπαίνουν ανεμιστηράκια. Γιατί άραγε; Το ανεμιστηράκι θέτει σε κίνηση τον αέρα ο οποίος περιβάλλει τα πτερύγια, με αποτέλεσμα να έχουμε πλέον εξαναγκασμένη και όχι ελεύθερη μεταφορά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνεται η ταχύτητα της ροής και κατά συνέπεια να αυξάνεται σημαντικά ο συντελεστής μεταφοράς, αφού είναι συνάρτηση και της ταχύτητας του ρευστού, σε σχέση με την ελεύθερη μεταφορά (6-10 φορές μεγαλύτερος), κάτι το οποίο οδηγεί σε αντίστοιχη αύξηση του ρυθμού μετάδοσης, για ίδια θερμοκρασιακή διαφορά αέρα-πτερυγίων και για την ίδια επιφάνεια αυτών (αυτός είναι και ο λόγος που όταν φυσάει κρυώνουμε περισσότερο).

Επιπλέον τροφοδοτεί τα πτερύγια με τις, αυξημένες, αναγκαίες τιμές παροχής μάζας για τη παραλαβή του θερμικού φορτίου, χωρίς να αυξηθεί πολύ η θερμοκρασία του. Τα ανεμιστηράκια μεταβλητών στροφών μας βοηθούν να το καταλάβουμε αυτό καλύτερα, ιδίως στους φορητούς υπολογιστές. Εκεί μπορούμε να ακούσουμε το ανεμιστηράκι να μην δουλεύει καθόλου τον χειμώνα και όταν το φορτίο του επεξεργαστή είναι χαμηλό ή σχεδόν μηδενικό και σιγά σιγά να ανεβάζει στροφές με την αύξηση του φορτίου του επεξεργαστή. Αντιθέτως, το καλοκαίρι που η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αέρα είναι σημαντικά υψηλότερη (θυμηθείτε πως ο ρυθμός μετάδοσης είναι ανάλογος της διαφοράς θερμοκρασίας) ακούμε τα ανεμιστηράκια να παίρνουν φωτιά και να βγάζουν κολασμένα ζεστό αέρα.

Επεξεργαστής με πτερύγια και ανεμιστηράκι.

Επεξεργαστής με πτερύγια και ανεμιστηράκι.

Εκτός όμως από τα ανεμιστηράκια που βρίσκονται κατευθείαν επάνω από τον επεξεργαστή, έχουμε και τα ανεμιστηράκια που αναλαμβάνουν να βγάζουν τον αέρα από το κουτί του υπολογιστή μας. Αυτά ωθούν τον θερμό αέρα εκτός του κουτιού, δημιουργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο υποπίεση στο εσωτερικό του, με αποτέλεσμα να μπαίνει σε αυτό συνεχώς άλλη μάζα ψυχρότερου αέρα. Έτσι όχι μόνο τροφοδοτούνται τα ανεμιστηράκια των επεξεργαστών μας με φρέσκο αέρα, αλλά ψύχονται ταυτόχρονα, μέσω εξαναγκασμένης μεταφοράς, και τα υπόλοιπα εξαρτήματα του υπολογιστή/παιχνιδομηχανής μας όπως ο σκληρός δίσκος, οι μνήμες και οι μονάδες οπτικών δίσκων.

Ο λόγος ύπαρξης για τις γρίλιες, καθώς και τα σημεία τοποθέτησης αυτών, εξαρτάται λοιπόν καθαρά από το από πού ακριβώς θέλουμε να μπαίνει αέρας στο κουτί μας. Αυτό με τη σειρά του καθορίζεται από τα σημεία εκείνα στα οποία υπάρχουν στοιχεία που πρέπει να ψυχθούν. Παρατηρώντας το Xbox One προσεκτικά βλέπουμε πως είναι γεμάτο γρίλιες στα πλάγια, καθώς και έχει μια περιοχή με γρίλιες στο πίσω μέρος. Ας τα δούμε αναλυτικά. Στη πλάγια δεξιά μεριά, εκεί που είναι ο επεξεργαστής δηλαδή, έχει γρίλιες μέχρι τη μέση του κουτιού. Αυτό το έχουν κάνει διότι θέλουν να δώσουν τη δυνατότητα στον αέρα να μπαίνει εκεί που είναι τοποθετημένα τα πτερύγια ώστε να ψύχονται. Στο επάνω μισό του κουτιού είναι ο ανεμιστήρας, οπότε το να έβαζαν εκεί γρίλιες δεν θα είχε κάποιο νόημα. Στο πίσω μέρος οι γρίλιες είναι ακριβώς εκεί που είναι ο σκληρός δίσκος έτσι ώστε να εισέρχεται εκεί αέρας και να τον ψύχει. Η αριστερή πλάγια μεριά είναι γεμάτη γρίλιες έτσι ώστε να επιτρέπεται η είσοδος αέρα από όλη αυτή τη μεριά και να ψύχει τόσο τη μονάδα οπτικού δίσκου, όσο και τα υπόλοιπα κυκλώματα και στοιχεία της μητρικής. Ο αέρας ο οποίος εισέρχεται στο κουτί από τις παραπάνω γρίλιες αναγκαστικά ακολουθεί μια πορεία η οποία τον κατευθύνει στο ανεμιστηράκι. Όταν φτάσει σε αυτό τότε εκβάλλεται από τις γρίλιες που είναι πάνω δεξιά. Οι γρίλιες δηλαδή είναι ουσιώδους σημασίας αφού καθορίζουν από πού μπαίνει αέρας στο κουτί και ποια πορεία ακολουθεί. Επίσης πρέπει να έχουν το σωστό μέγεθος έτσι ώστε να μην δημιουργούν μεγάλες αντιστάσεις και πτώση πίεσης στη ροή και να εξασφαλίζεται και η απαιτούμενη παροχή μάζας.

Ψύξη με χρήση νερού και αέρα

Στη περίπτωση αυτή μιλάμε για συστήματα που χρησιμοποιούν ως ρευστά για τη ψύξη τόσο τον αέρα όσο και το νερό. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνηθίζουμε να μιλάμε για υδρόψυξη. Για ποιο λόγο όμως χρησιμοποιούμε το νερό; Το νερό έχει τρία βασικά πλεονεκτήματα έναντι του αέρα. Το πρώτο είναι ο αυξημένος συντελεστής μετάδοσης ο οποίος είναι 10 με 80 φορές μεγαλύτερος από αυτόν του αέρα (σε εξαναγκασμένη μεταφορά). Το δεύτερο είναι η ειδική θερμότητα του νερού η οποία και είναι τετραπλάσια από αυτή του αέρα (η ειδική θερμότητα ισούται με το ποσό της θερμότητας ανά μονάδα μάζας την οποία πρέπει να απορροφήσει ένα στοιχείο προκειμένου να μεταβληθεί η θερμοκρασία του κατά έναν βαθμό). Το τρίτο είναι η λανθάνουσα θερμότητα εξάτμισής του, η οποία είναι η μεγαλύτερη από όλες τις φυσικές ενώσεις (ισούται με το ποσό της θερμότητας ανά μονάδα μάζας την οποία πρέπει να απορροφήσει ώστε να εξατμιστεί). Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε πως το νερό αποτελεί ένα πολύ ισχυρότερο ψυκτικό μέσο από τον αέρα, καθώς έχει τη δυνατότητα να απάγει θερμότητα με σημαντικά μεγαλύτερο ρυθμό, όπως επίσης και να «ανθίσταται» στην αύξηση της θερμοκρασίας του πολύ περισσότερο, διατηρώντας αυξημένους ρυθμούς ψύξης.

Η υδρόψυξη μπορεί να είναι δύο ειδών. Το πρώτο αφορά τη παθητική υδρόψυξη και το δεύτερο την ενεργητική. Στο πρώτο είδος συγκαταλέγονται τα heat pipes. Τα heat pipes είναι, στην απλούστερη μορφή τους, κούφια σωληνάκια τα οποία περιέχουν ρευστό σε πίεση χαμηλότερη από την ατμοσφαιρική. Αυτά απορροφούν τη θερμότητα σε ένα σημείο τους και την αποβάλλουν σε κάποιο άλλο, στο οποίο συνήθως είναι εξοπλισμένα με πτερύγια και βρίσκεται κοντά σε ανεμιστηράκια. Ο λόγος για τον οποίο το νερό βρίσκεται σε χαμηλότερη πίεση από την ατμοσφαιρική είναι ώστε να αλλάξει φάση (απορροφώντας ταυτόχρονα τη λανθάνουσα θερμότητα εξάτμισης) σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία. Αν καταλάβατε καλά, μιλάμε πως το νερό στη κυριολεξία βράζει εντός των heat pipes. Μετά τη μετατροπή του υγρού νερού σε ατμό (με ταυτόχρονη απορρόφηση σημαντικού ποσού θερμότητας από τον επεξεργαστή μας), ο ατμός «ταξιδεύει» στο σημείο στο οποίο γίνεται η ψύξη του με αέρα με την βοήθεια ανεμιστήρα (θυμηθείτε την εξαναγκασμένη μεταφορά), συμπυκνώνεται και πάλι σε υγρό νερό, απελευθερώνοντας τη λανθάνουσα θερμότητα εξάτμισης την οποία είχε προηγουμένως απορροφήσει, και επιστρέφει κοντά στη πηγή θερμότητας, είτε μέσω βαρυτικής επίδρασης είτε μέσω του τριχοειδούς φαινομένου ώστε να κάνει και πάλι τον κύκλο από την αρχή.

Heat pipes (τα σωληνάκια που διακρίνονται) μαζί με τα πτερύγια τους.

Heat pipes (τα σωληνάκια που διακρίνονται) μαζί με τα πτερύγια τους.

Η λανθάνουσα θερμότητα εξάτμισης του νερού είναι 540 φορές μεγαλύτερη από την ειδική θερμότητά του! Οπότε την στιγμή της εξάτμισης απορροφά 540 φορές περισσότερη θερμότητα από ότι απορροφούσε πριν, ώστε να αυξηθεί η θερμοκρασία του κατά ένα βαθμό (ανά μονάδα μάζας πάντα) και όλα αυτά χωρίς να αυξάνεται καθόλου η θερμοκρασία του, αφού όλη η θερμότητα πάει ώστε να εξατμιστεί!

Έτσι τα heat pipes μπορούν να απάγουν μεγάλα ποσά θερμότητας με μικρή θερμοκρασιακή διαφορά. Άρα τα heat pipes είναι εξαιρετικά αποδοτικά και για αυτό χρησιμοποιούνται σε εφαρμογές με μεγάλα θερμικά φορτία, όπως οι σύγχρονες κάρτες γραφικών και οι σύγχρονες παιχνιδομηχανές. Επίσης χρησιμοποιούνται συχνά σε φορητούς υπολογιστές γιατί έχουν μικρό όγκο και βάρος (φανταστείτε να προσπαθούσαν να χωρέσουν συμπαγή πτερύγια σε φορητό!) και επίσης έχουν τη δυνατότητα να απάγουν τη θερμότητα σε χαμηλά φορτία του επεξεργαστή χωρίς την ανάγκη να περιστρέφεται το ανεμιστηράκι. Αυτό είναι ουσιώδους σημασίας στους φορητούς, καθώς η εξοικονόμηση ενέργειας είναι σημαντικό θέμα. Είναι επίσης εύκαμπτα και αξιόπιστα. Το αρχικό Xbox 360 χρησιμοποιεί heat pipes εξοπλισμένα με πτερύγια και ανεμιστηράκια, ενώ το PS3 χρησιμοποιεί heat pipes σε συνδυασμό με ένα ανεμιστηράκι, χωρίς όμως πτερύγια. Αντ’ αυτού τα heat pipes έρχονται σε επαφή με ένα σχετικά μεγάλο “φύλλο” αλουμινίου, το οποίο και παίζει τον ρόλο ενός τεράστιου πτερυγίου.

Στο δεύτερο είδος υδρόψυξης, αυτό της ενεργητικής δηλαδή, ανήκουν τα συστήματα εκείνα που αποτελούνται από ένα δοχείο αποθήκευσης του νερού, έναν μικρό εναλλάκτη θερμότητας (ψυγείο), μια μικρή αντλία, σωληνώσεις, ανεμιστηράκια και μικρά δοχεία τα οποία έρχονται σε επαφή με τον ή τους επεξεργαστές μας και φέρουν νερό ή άλλο ρευστό. Στη περίπτωση αυτή η αντλία αναλαμβάνει να θέσει σε κίνηση το νερό του συστήματος ψύξης, το οποίο στη συνέχεια κυκλοφορεί συνεχώς εντός των σωληνώσεων και απάγει, μέσω εξαναγκασμένης μεταφοράς, τη θερμότητα από τον επεξεργαστή μας μέσω του μικρού δοχείου το οποίο βρίσκεται σε επαφή με αυτόν. Στη συνέχεια το θερμό νερό κατευθύνεται στον εναλλάκτη θερμότητας, ο οποίος δεν είναι τίποτα άλλο από έναν κουρμπαρισμένο σωλήνα (ή πολλά μικρότερα σωληνάκια) ο οποίος περιβάλλεται από πτερύγια. Τα ανεμιστηράκια του εναλλάκτη αυτού αναλαμβάνουν να απάγουν τη θερμότητα από το νερό μέσω εξαναγκασμένη μεταφοράς, ακριβώς όπως περιγράφτηκε πιο πριν.

Τα βασικά μέρη ενός συστήματος ενεργητικής υδρόψυξης υπολογιστή.

Τα βασικά μέρη ενός συστήματος ενεργητικής υδρόψυξης υπολογιστή.

Η αναγκαία παροχή της αντλίας προκύπτει από το θερμικό φορτίο που θέλουμε να απάγουμε και την επιθυμητή διαφορά θερμοκρασίας εισόδου-εξόδου του νερού από τα δοχεία ψύξης των επεξεργαστών μας. Κατά την εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος πρέπει να ελέγχουμε σχολαστικά το σύστημα για τυχόν διαρροές, να μην θέτουμε την αντλία σε κίνηση χωρίς να έχει ρευστό το σύστημα γιατί θα τη κάψουμε, καθώς και να κάνουμε εξαέρωση του ώστε να μην περιέχει καθόλου αέρα. Πρέπει επίσης να αποφεύγονται οι έντονες καμπυλώσεις των σωλήνων, αφού κάτι τέτοιο οδηγεί σε αυξημένες απώλειες πίεσης. Το νερό δεν πρέπει να είναι από τη βρύση γιατί περιέχει άλατα.

Όσον αφορά τη συνδεσμολογία τώρα υπάρχουν δύο περιπτώσεις, εφόσον θέλουμε να ψύξουμε ταυτόχρονα κάρτα γραφικών και επεξεργαστή. Η πρώτη αφορά δύο ξεχωριστά κυκλώματα (ξεχωριστά σωληνάκια), ένα δηλαδή για κάθε επεξεργαστή. Η δεύτερη αφορά τη σε σειρά συνδεσμολογία και των δύο, με το νερό δηλαδή να κατευθύνεται πρώτα στο ένα στοιχείο και εν συνεχεία στο άλλο. Στη περίπτωση αυτή καλό είναι το νερό να απάγει πρώτα τη θερμότητα από το στοιχείο εκείνο το οποίο παράγει το μικρότερο ποσό και έπειτα να κατευθύνεται στο άλλο, το περισσότερο ενεργοβόρο.

Άλλα συστήματα

Το άρθρο παρουσίασε συνοπτικά τις συνηθέστερες μεθόδους ψύξης οι οποίες χρησιμοποιούνται σε οικιακά μηχανήματα. Από εκεί και έπειτα σε σερβερ ή υπερυπολογιστές ή ειδικές εφαρμογές υπάρχει μια πλειάδα συστημάτων ψύξης που αναπτύσσονται από εξειδικευμένες εταιρείες ανάλογα με τη περίπτωση. Ένα είναι μόνο σίγουρο: όλες βασίζονται στους παραπάνω νόμους της φύσης.

Ανακεφαλαίωση και συμπεράσματα

  • Η ψύξη με αέρα σε ελεύθερη μεταφορά (όταν δηλαδή ο αέρας δεν εξαναγκάζεται σε κίνηση από εξωτερικό αίτιο), είναι μια αρκετά αργή διαδικασία με αποτέλεσμα να μην είναι αρκετά υψηλός ο ρυθμός ώστε να ψυχθεί σωστά ένας μοντέρνος επεξεργαστής. Αντιθέτως στην εξαναγκασμένη αυξάνει ο ρυθμός λόγω αύξησης του συντελεστή μετάδοσης. Ένα παράδειγμα από την καθημερινότητα μας είναι πως όταν φυσάει κρυώνουμε σημαντικά περισσότερο από ότι όταν δεν φυσάει, παρότι και στις δύο περιπτώσεις η θερμοκρασία του αέρα είναι η ίδια.

  • Τα πτερύγια δεν έχουν σαν σκοπό να ψύξουν τον επεξεργαστή με κάποιον μαγικό τρόπο, αλλά να αυξήσουν την επιφάνεια του. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια των πτερυγίων, τόσο μεγαλύτερος είναι και ο ρυθμός ψύξης.

  • Ο ρόλος των ανεμιστήρων των επεξεργαστών είναι διττός. Πρώτον: αυξάνουν την ταχύτητα της ροής με αποτέλεσμα να έχουμε εξαναγκασμένη μεταφορά κατά την οποία αυξάνει σημαντικά ο συντελεστής μεταφοράς. Αυτό με την σειρά του οδηγεί σε αύξηση του ρυθμού ψύξης. Δεύτερον: αυξάνουν την παροχή μάζας του αέρα, έτσι ώστε αυτός να είναι σε θέση να παραλάβει την παραγόμενη θερμότητα χωρίς να θερμαίνεται υπερβολικά. Έτσι μπορούμε να επιτύχουμε την απαραίτητη θερμοκρασιακή διαφορά με μικρότερη θερμοκρασία επεξεργαστή. Άρα αυξάνοντας την παροχή μπορούμε εν δυνάμει να οδηγηθούμε (εμμέσως) σε χαμηλότερη θερμοκρασία επεξεργαστή.

  • Οι ανεμιστήρες μεταβλητών στροφών περιστρέφονται πάντα σε υψηλότερες στροφές το καλοκαίρι από ότι το χειμώνα, για τα ίδια φορτία του επεξεργαστή. Αυτό το κάνουμε διότι προσπαθούμε να αντισταθμίσουμε την μικρότερη θερμοκρασιακή διαφορά αέρα-πτερυγίων, με μεγαλύτερο συντελεστή μεταφοράς.

  • Η μέγιστη θερμοκρασία του επεξεργαστή το καλοκαίρι είναι τόσους βαθμούς υψηλότερη από αυτή του χειμώνα, όση είναι η θερμοκρασιακή διαφορά του περιβάλλοντος αέρα μεταξύ χειμώνα και καλοκαιριού. Αυτό οφείλεται στο γεγονός πως προκειμένου να έχουμε τον μέγιστο ρυθμό ψύξης πρέπει να έχουμε την ίδια θερμοκρασιακή διαφορά αέρα-πτερυγίων, είτε είναι χειμώνας είτε καλοκαίρι.

  • Ένας σύγχρονος επεξεργαστής δεν θα μπορούσε να ψυχθεί σωστά χωρίς το κατάλληλο σύστημα προσαρτημένο σε αυτόν, ακόμη και αν μπορούσε να αφεθεί επάνω σε μια επιφάνεια η οποία δεν θα περιοριζόταν από πουθενά.

  • Τα συστήματα παθητικής υδρόψυξης προσφέρουν την δυνατότητα σημαντικά μεγαλύτερου ρυθμού ψύξης από τον αέρα, για ίδια θερμοκρασιακή διαφορά. Αυτό τα κάνει ιδανικά για χρήση σε φορητούς υπολογιστές και επεξεργαστές οι οποίοι καταναλώνουν πολλή ενέργεια. Τα συστήματα ενεργητικής υδρόψυξης αποτελούν σχετικά τραβηγμένες λύσεις για οικιακούς υπολογιστές και παιχνιδομηχανές. Τα τελευταία είναι ιδανικά για υπερχρονισμένους επεξεργαστές.

  • Στην ενεργητική υδρόψυξη έχουμε υψηλότερο ρυθμό μετάδοσης χάρη στον σημαντικά μεγαλύτερο συντελεστή μεταφοράς του νερού. Έτσι έχουμε την δυνατότητα να μεταφέρουμε την ίδια ισχύ με αρκετά μικρότερη θερμοκρασιακή διαφορά. Ένα παράδειγμα αυτού από την καθημερινότητα μας είναι πως όταν πλένουμε τα χέρια μας τον χειμώνα τα νιώθουμε να παγώνουν, παρότι το νερό έχει την ίδια περίπου θερμοκρασία με τον περιβάλλοντα αέρα.

  • Η θερμοκρασία του επεξεργαστή μας δεν είναι δυνατόν να πέσει κάτω από την θερμοκρασία περιβάλλοντος, οποιαδήποτε από τις παραπάνω μεθόδους και να χρησιμοποιήσουμε. Ο μόνος τρόπος να γίνει κάτι τέτοιο είναι με χρήση χημικών στοιχείων τα οποία παρουσιάζουν πολύ χαμηλό σημείο βρασμού (π.χ άζωτο).

  • Η επιλογή του κατάλληλου συστήματος ψύξης και των χαρακτηριστικών αυτού είναι μια δύσκολη και απαιτητική διαδικασία η οποία απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία.

  • Η αλλαγή ή μεταβολή του συστήματος ψύξης είναι μια διαδικασία η οποία ενέχει σημαντικό ρίσκο. Εάν πάρα ταύτα αποφασίσουμε κάτι τέτοιο θα πρέπει να μελετήσουμε διεξοδικά τις οδηγίες του κατασκευαστή ή/και να ζητήσουμε βοήθεια από κάποιον που ξέρει.

  • Καλό είναι να τηρούμε τις οδηγίες του κατασκευαστή όσον αφορά τη μέγιστη δυνατή θερμοκρασία περιβάλλοντος στην οποία επιτρέπεται η χρήση, μιας και αλλιώς το σύστημα μας κινδυνεύει από υπερθέρμανση.

  • Πρέπει να τοποθετούμε τα μηχανήματα μας σε σημεία στα οποία δεν εμποδίζεται η απρόσκοπτη είσοδος και έξοδος του αέρα από αυτά. Σε διαφορετική περίπτωση έχουμε μεταβολή των χαρακτηριστικών της ροής καθώς και της παροχής αυτής, με ότι αυτό συνεπάγεται.

  • Η χρήση κλιματιστικού το καλοκαίρι βοηθάει εξαιρετικά τα μηχανήματα μας μιας και εισέρχεται σε αυτά αέρας χαμηλής θερμοκρασίας αυξάνοντας έτσι σημαντικά τον ρυθμό μετάδοσης θερμότητας.

Ελπίζω το άρθρο να έριξε, έστω και λίγο, φως στο ενδιαφέρον αυτό θέμα. Είμαι στη διάθεση σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση/απορία, εφόσον ασφαλώς είμαι σε θέση να απαντήσω. Κάθε σχόλιο είναι ευπρόσδεκτο.

Σύνδεσμοι για περαιτέρω διάβασμα:
http://users.uoi.gr/vkalpak/files/Notes_Heat-Transfer_Nikolos.pdf
http://www.pathways.cu.edu.eg/ec/
http://www.thermacore.com/thermal-basics/heat-pipe-technology.aspx

  • Agony

    Καλή επιτυχία στο πρώτο σου άρθρο , εύχομαι καλή συνεχεια, Τώρα θα κάτσω να το διαβάσω απολαμβάνοντας το καφέ μου, 🙂 παρατηρήσεις αν έχω αύριο 🙂

  • Kiotosan

    Μπράβο Δημητρη (Μπαστουνόβλαχος),, ωραιο άρθρο ... καλή αρχή!!!! Και καλή συνέχεια!!!!!!

  • Agony

    Μόλις το διάβασα , υπέροχο πραγματικά πολλές πληροφορίες όλες μαζί νοικοκυρεμένες,μπράβο σου.

    Αναφέρεις για τα ανεμιστηράκια μέσα στο κουτί αλλα
    αν μου επιτρέπεις θα ήθελα να συμπληρώσω για την Θετική και Αρνητική μεθοδολογία ψύξης που χρησιμοποιείτε μέσα στα κουτιά είτε PC είτε σε κονσόλες.

    Μιας και πολλά άτομα έχουν απορία στο ποσα και πως πρέπει να τοποθετήσουν τα ανεμιστηράκια μέσα σε ένα κουτί.
    Επίσης θα ήθελα να προσθέσω για τους PC users μονο να προσέξουν οι κάρτες γραφικών που περνούν αν έχουν vapor chamber cooling όπως η GTX780 με την μαμά ψύξη τις NVIDIA και στέλνουν direct έξω από το κουτί τον ζεστό αέρα,

    Η αν έχουν after market cooling πχ Gigabyte WInd force x3 που διοχετεύεται ο θερμος αέρας μέσα στο κουτί.

    Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ακολουθήσουν άλλο τρόπο είτε θετική είτε αρνητική ψύξη.

    Ένα ωραίο άρθρο είναι αυτό εδώ .Από ένα πολύ ψαγμένο site με χρονια εμπειρία :για να μην σας κουράζω 🙂

    http://www.tomshardware.com/reviews/cooling-air-pressure-heatsink,3058-5.html

    • Μπαστουνόβλαχος

      Θες να μου εξηγησεις λιγο αυτο με την "θετικη" και την "αρνητικη" που λες, μιας και τους ορους αυτους δεν τους εχω ξανασυνατησει ποτε;
      Υπονοεις πως ειναι κατι διαφορετικο απο τους νομους που εγραψα;

  • Alan

    Πολύ καλό άρθρο! Μου φάνηκε λίγο βαρύ, αλλά μπορεί επειδή δεν έχω τέτοια άνεση με τη φυσική, και όλα τα σχετικά. Διαφωτιστικό πάντως, μακάρι να συνεχίσεις να γράφεις άρθρα εδώ.

  • Makis

    Ωραιο αρθρο!Μπραβο Δημητρη!

  • Kilia

    +1000 Μπαστουνοβλαχε, οχι μονο για το κειμενο αλλα και για τον ευγενικο σκοπο του: να μοιραστεις την γνωση σου σε ενα αντικειμενο που κατεχεις με οσο το δυνατον περισσοτερο κοσμο.
    Εγω διαβαζοντας το εμαθα πολλα.

    • Μπαστουνόβλαχος

      H ιδεα του να γραψω αυτο το αρθρο ξεκινησε ακριβως απο αυτο που λες. Ειχα παρατηρησει ενα αρκετα μεγαλο ενδιαφερον πανω στο θεμα απο διαφορα παιδια και σκεπτηκα να προσπαθησω να βοηθησω στην κατανοηση καποιων εννοιων και φαινομενων, τα οποια πανω απο ολα ειναι κομματι της καθημερινης μας ζωης, οχι μονο στον τομεα υπολογιστης/παιχνιδομηχανη, αλλα και στην ιδια την αλληλεπιδραση μας με το περιβαλλον στο οποιο ζουμε.

  • OroNTiuS

    Μπραβο σου μεγαλε...Σευχαριστω για τον κοπο σου!Τρομερο αρθρο υπεροχα δομημενο και πλουσιο!Να'σαι καλα!

  • storm of fire

    +1000000000 🙂

  • Andreas

    Μπραβο μπαστουνοβλαχε για το πολυ καλο σου αρθρο και σου ευχομαι να γραψεις και αλλα τετοια στο μελλον:)

  • νικοσ

    μπορεί να κάνει feat. στο τεκ μπλογκ.

  • http://game20.gr/author/person/ person

    Πολύ καλό κείμενο Δημήτρη, keep'em coming 🙂

  • panzerfaust88

    Χρήσιμο ενημερωτικό άρθρο και στην κατάλληλη περίοδο τώρα με τις ζέστες.
    Πολύ καλή κίνηση τα κείμενα απο τους χρήστες, Απαιτώ guest κείμενο απο τον Gogos- Γιώργο άσε τις μ@L@κιes και πιάσε δουλειά, O Geralt δεν τα παρατούσε ποτέ...

  • sarados

    Πολυ διαφωτιστικο αρθρο μπραβο φιλε, ελπιζω στο μελλον και σε αλλες τετοιες προσπαθειες !!!

  • Μπαστουνόβλαχος

    Θελω να σας ευχαριστησω ολους παιδια, για τον ενθουσιασμο και τα θετικα σας σχολια. Ειναι παρα πολυ σημαντικο να βλεπει καποιος κατι τετοιο. Θελω επισης να ευχαριστησω τον Termi που εδωσε βημα σε αυτην την προσπαθεια και φιλοξενησε το παρον αρθρο.

    Σας ευχαριστω και παλι.

  • forneverarrow

    Εξαιρετική δουλειά! Πανε 2-3 χρόνια που σταμάτησα το "άθλημα" του PC gaming και ησύχασα στην αγκαλιά του PS3. Πάντως το μικρόβιο υπάρχει ακόμα και κάτι τέτοια άρθρα με κάνουν και αναπολώ!

  • stealth commando

    Συγχαρητηρια για το αρθρο με εκανε να καταλαβω πολλα πραγματα που απο αυτα δεν πολυ σκαμπαζω

  • EdgierMink61 or Herculean Tusk

    Πολύ καλό άρθρο Μπαστουνόβλαχε. Καλή αρχή σου εύχομαι σε περίπτωση που θελήσεις να συνεχίσεις με άλλα άρθρα τέτοιου είδους.

    Υ.Γ Όσον αφορά τις ψύκτρες αέρος Noctua και ξερό ψωμί.

  • george

    μου ανοιξες πληγες με το αρθρο πριν 2 μερες μου χαλασε η ψυκτρα απο τον cpu και δεν ξερω πια να παρω.

  • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

    Ωμπω... Πολύ λίγα κατάλαβα από το κείμενο. Ίσως με μπέρδεψε η γλώσσα του κειμένου. Θα το ξαναδιαβάσω κάποια στιγμή αργότερα που θα είμαι πιο ήρεμος.

    Το μόνο που κατάφερα να καταλάβω αυτή τη στιγμή, είναι το γεγονός ότι ο ζεστός αέρας ανεβαίνει πιο πάνω από τον ψυχρό. Το είχα κάνει και σαν πείραμα με νερό κάποτε όταν ήμουν πιο μικρός.

    • Μπαστουνόβλαχος

      Κοιτα το παλι και αμα εχεις καμια ερωτηση, ριχτη.
      Γενικα οποιος εχει αποριες τις περιμενω.

  • http://game20.gr Terminator

    Αν ενδιαφέρεστε για guest άρθρο στείλτε μήνυμα με τη φόρμα επικοινωνίας

  • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

    Λοιπόν, αφού κάθισα και το διάβασα με την ησυχία μου, βρήκα μερικά πράγματα που θα ήθελα να μου εξηγήσεις.

    Ας ξεκινήσουμε με το γινόμενο (τάση λειτουργίας*διαρρεόμενη ένταση). Εδώ βασικά μιλάς για το πόσο ρεύμα δέχεται η κάθε συσκευή; Δηλαδή την ποσότητα ρεύματος σε watt ή κάτι τέτοιο;

    Μετά θα ήθελα να μου ξεκαθαρίσεις λίγο το τοπίο σε ότι αφορά την αγωγή εντός στερεού ή μεταξύ στερεών σε επαφή. Δεν μπορώ να πω τι ακριβώς θέλω, γιατί δεν κατάλαβα σχεδόν τίποτα όσον αφορά στο πώς γίνεται.

    Μετά θα ήθελα να μου εξηγήσεις τους συμβολισμούς του μαθηματικού τύπου που έβαλες εκεί πέρα. Να ξέρει και κάποιος που δεν πήγε θετική ή τεχνολογική κατεύθυνση (σαν κι εμένα) τι απεικονίζει το κάθε σύμβολο.

    Τέλος, θα ήθελα να μου διευκρινήσεις πως λειτουργεί το όλο θέμα με την αύξηση επιφάνειας των πτερυγίων. Μήπως εννοείς ότι όσο μεγαλύτερη είναι μια επιφάνεια τόσο πιο εύκολα μπορεί να ψυχθεί; Αυτό εννοείς κι όταν λες ότι με μεγαλύτερη θερμοκρασία πτερυγίων έχουμε υψηλότερο ρυθμό ψύξης;

    Αυτά πιστεύω είναι όσα δεν έχω καταλάβει. Γενικά όμως, επειδή είμαι και οπτικός τύπος περισσότερο, θεωρώ πως θα ήταν ακόμα πιο ευνόητο το άρθρο, εάν είχες συμπεριλάβει και μερικά διαγράμματα μέσα, που θα έδειχναν πώς γίνεται η ροή του αέρα σε κάθε περίπτωση κλπ. Επίσης (και δε το λέω από κακία αυτό) θα ήταν καλό να χρησιμοποιείς μικρές προτάσεις σε τέτοιου είδους κείμενα, γιατί ο μακροπερίοδος λόγος μπορεί να μπερδέψει τον αναγνώστη, ειδικά εάν ο ίδιος ο συγγραφέας δεν μπορεί να τον χειριστεί κατάλληλα.

    Αυτά τα ολίγα. Ωραίο άρθρο και εύχομαι να δούμε κι άλλα τέτοια επιμορφωτικά κείμενα. Να μαθαίνουμε κι εμείς πως δουλεύουν τα εργαλεία που έχουν γίνει η μισή μας ζωή βρε παιδί μου! 😀

    Α, και κάτι που ξέχασα σχετικά με τα heatpipes. Αυτό που δεν κατάλαβα και με παραξένεψε στην εικόνα που έβαλες, είναι το πως ρέει η θερμότητα. Στην εικόνα που έχεις εκεί, είναι 5 σωληνάκια τα οποία ανοίγουν όσο φτάνουν στα πτερύγια. Εκεί είναι που παίρνουν τη θερμότητα και μετά ψύχονται στην επιφάνεια που είναι μικρότερη ή το αντίθετο;

    • http://game20.gr/author/person/ person

      Για τα θέματα της ψύξης θα αφήσω τον Δημήτρη να επεξηγήσει, όμως σχετικά με τα μαθηματικά:

      P = V*I (ισχύς = τάση * ένταση_ρεύματος) είναι ο λεγόμενος πρώτος νόμος του Joule. Συνοπτικά, μπορείς να το σκεφτείς ως η ισχύς (συνήθως θερμότητα) που παράγεται σε ένα τάδε κύκλωμα όταν σε αυτό περνάει ρεύμα έντασης I επί την τάση V που υπάρχει στο κύκλωμα. Ελπίζω να κατάλαβες τι θέλω να πω. Άλλο ισχύς, που μετράται σε Watts (w), άλλο η ένταση του ρεύματος, που μετράται σε Amperes (A).

      Τώρα, ο τύπος Q = h*A*ΔΤ δεν έχει κάτι το συγκλονιστικό. Το σύμβολο * είναι το γινόμενο, ενώ οι μεταβλητές έχουν ως εξής:

      A = επιφάνεια(=εμβαδόν) διατομής (σκέψουν αν έχεις ένα συμπαγή κύβο, η διατομή του θα είναι ένα τετράγωνο)

      h = σταθερά που έχει να κάνει με το εκάστοτε υλικό

      ΔΤ = η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ δύο υλικών. ΠΧ στα πτερύγια είναι η διαφορά της θερμοκρασίας μεταξύ του μετάλλου του πτερυγίου και του αέρα που το περιβάλλει.

    • Μπαστουνόβλαχος

      Λοιπον ας τα παρουμε ενα ενα.

      Το γινομενο ταση επι ενταση, ισουται με την ισχυς η οποια διαρρεει ενα κυκλωμα (οπως πολυ σωστα με προλαβε ο person). Η ισχυς μετραται σε Watt. H ισχυς επισης ειναι το πηλικο της ενεργειας προς χρονο στον οποιο αυτη δαπαναται, δηλαδη Watt=Joule/second.
      Η ενταση η οποια διαρρεει ενα κυκλωμα εξαρταται απο την ταση η οποια εφαρμοζεται στα ακρα του και απο την αντισταση την οποια αυτο εμφανιζει. Η ενταση ειναι το φορτιο το οποιο περναει απο μια διατομη στη μοναδα του χρονου και ειναι αυτο που στην καθομιλουμενη αποκαλουμε "ρευμα". Μετραται δε σε Αμπερ.
      Η ισχυς λοιπον την οποια απορροφα απο το δικτυο μια συσκευη παει για να λειτουργησει, αλλα και ενα τμημα αυτης μετατρεπεται σε θερμοτητα αναγκαστικα. Δεν γινεται δηλαδη οση ενεργεια απορροφησει να καταναλωθει αποκλειστικα και μονο για την λειτουργια της.
      Ασχετο αλλα και σχετικο ταυτοχρονα: η ΔΕΗ, δεν μας πουλαει "ρευμα" οπως λεμε (δηλαδη φορτιο) , αλλα την ενεργεια η οποια χρειαζεται προκειμενου να τεθει σε κινηση το φορτιο αυτο.

      Η αγωγη ειναι ο μηχανισμος με τον οποιο μεταφερεται η θερμοτητα εντος στερεου, απο μια περιοχη του με υψηλοτερη θερμοκρασια προς μια αλλη με χαμηλοτερη. Επισης ειναι ο μηχανισμος με τον οποιο γινεται μεταδοση απο ενα σωμα με υψηλοτερη θερμοκρασια προς ενα αλλο με χαμηλοτερη, εφοσον βρισκονται σε επαφη. Η διαδικασια αυτη οφειλεται στη μεταφορα κινητικης ενεργειας σε μικροσκοπικο επιπεδο (μεταξυ μοριων δηλαδη) λογω μοριακων ταλαντωσεων.
      Για παραδειγμα οταν εχεις την κατσαρολα στο "ματι", η θερμοτητα μεσω αγωγης περναει απο το ματι σε αυτην και στην συνεχεια μεταδιδεται με αγωγη εντος της μαζας της κατσαρολας. Ετσι ολη η μαζα της κατσαρολας ζεσταινεται και οχι μονο ο πατος της, ο οποιος και ερχεται σε επαφη με το ματι. Αν δεν υπηρχε η αγωγη, δεν θα μπορουσε να γινει αυτο.

      Λοιπον ο νομος ψυξης του Νευτωνα μας λεει το εξης (δεν ειναι λυκειακου επιπεδου): Q=h*A*ΔΤ

      Q είναι ο ρυθμος (η ισχυς) με τον οποιον μεταδιδεται η θερμοτητα, δηλαδη μετραται σε Watt

      h ειναι ο συνετελεστης μεταφορας. Ο συντελεστης μεταφορας δεν ειναι σταθερα, αλλα εξαρταται απο την ταχυτητα του ρευστου, την γεωμετρια και την θερμοκρασιακη διαφορα.

      Α ειναι η προς ψυξη επιφανεια. Στην περιπτωση μας η επιφανεια των πτερυγιων.

      ΔΤ ειναι η διαφορα θερμοκρασιας πτερυγιων-αερα. Δηλαδη ΔΤ = Τπ-Τα

      Οπως βλεπουμε απο την παραπανω σχεση, η ισχυς η οποια μεταφερεται απο τα πτερυγια στον αερα ειναι αναλογη της προς ψυξη επιφανειας (Α) καθως και της θερμοκρασιακης διαφορας (ΔΤ). Αρα οσο μεγαλυτερη ειναι η προς ψυξη επιφανεια και οσο μεγαλυτερη ειναι η θερμοκρασιακη διαφορα (δηλαδη μεγαλυτερη θερμοκρασια πτερυγιων ή μικροτερη θερμοκρασια αερα ή και τα δυο), τοσο μεγαλυτερο θα ειναι το ποσο της ενεργειας το οποιο μεταφερεται στην μοναδα του χρονου. Αυτο με την επιφανεια των πτερυγιων φαντασου το ως εξης: Οσο μεγαλυτερη επιφανεια εχεις, τοσο περισσοτερες διεξοδους ή πορτες εχει η θερμοτητα ωστε να περασει στον αερα, με αποτελεσμα να περναει πιο γρηγορα. Αρα οχι πιο ευκολα, αλλα πιο γρηγορα.

      Οσον αφορα την εικονα με τα heatpipes, η μικρη επιφανεια που βλεπεις κατω "παταει" επανω στον επεξεργαστη. Τα σωληνακια που βλεπεις ειναι κουφια και εχουν το νερο μεσα τους. Αρα η θερμοτητα μεταδιδεται απο τον επεξεργαστη στην επιφανεια αυτη με αγωγη, επειτα με αγωγη απο αυτη στα σωληνακια και επειτα με μεταφορα απο τα σωληνακια στο νερο. Το νερο απορροφα την θερμοτητα, εξατμιζεται και επειτα ανεβαινει στα σωληνακια μεσα. Δες την πρωτη πρωτη εικονα του αρθρου τωρα, μιας και εκει heatpipes εχει. Αυτα τα κερατακια που βλεπεις να εξεχουν ειναι τα σωληνακια με το νερο, τα οποια φτανουν μεχρι επανω. Τα πτερυγια περιβαλλουν τα σωληνακια καθως αυτα ανεβαινουν, αυξανοντας την επιφανεια αυτων για τον λογο που ειπαμε πριν. Οποτε καθως ανεβαινει ο ατμος ψυχεται (απο τον αερα ο οποιος τιθεται σε κινηση απο το ανεμιστηρακι), μετατρεπεται σε υγρο νερο και επειτα "πεφτει" παλι κατω.

      Αυτα. Ελπιζω να σου απαντησα οπως περιμενες και να σου ελυσα τις αποριες. Αν θες κατι αλλο ρωτα.

      • http://game20.gr/author/person/ person

        I stand corrected για το h, πάνε πολλά εξάμηνα που έχω να ασχοληθώ με Θερμοδυναμική!

      • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

        ΟΚ, όλα εντάξει μου φαίνονται προς το παρόν. Απλά όπως σου είπα και πριν, πιστεύω θα βοηθούσε πιο πολύ να υπήρχαν και μερικά διαγράμματα, όπως π.χ. η ροή του αέρα σε κάθε περίπτωση ή κάποια κάτοψη που να δείχνει πως κινείται ο ατμός μέσα στα heatpipes. Το κατάλαβα πως λειτουργεί, απλά θεωρώ πως θα ήταν πιο εύκολο και για τον πρωτάρη αναγνώστη να βλέπει τις εικόνες.

        Αυτά, και σε ευχαριστώ για τις διευκρινήσεις.

        • Μπαστουνόβλαχος

          Η αληθεια ειναι πως σκεπτηκα να βαλω τετοιες εικονες, αλλα θεωρησα πως θα μπερδευε περισσοτερο, παρα θα βοηθουσε τους αναγνωστες. Μου φανηκε καλυτερο σαν ιδεα να βαλω εικονες που οι περισσοτεροι εχουν δει ή μπορει να δουν απο κοντα, μιας και θα αναγνωριζαν αμεσως τι βλεπουν. Ενω διαγραμματα κτλ πιστεψα θα ειναι πιο δυσνοητα.
          Τελος εβαλα συνδεσμους που περιεχουν τετοια πραγματα, ωστε να μπορει οποιος ενδιαφερετε να δει κατι παραπερα. Αν ενδιαφερεσε κοιτα τον δευτερο συνδεσμο, μιας και εχει πολλα ωραια σχηματα.

  • Chronix

    Ξυπνάς εφιάλτες Πίτσο... Με είχε ζορίσει πολύ η Θερμοδυναμική 😛

    • Μπαστουνόβλαχος

      Eλα ρε. Αυτα ειναι η ομορφια της φυσης και κατ' επεκταση της ζωης!

      • Chronix

        Όταν είναι από τα τελευταία μαθήματα σου για να πάρεις το πτυχίο του Φυσικού, δεν εκτιμάς ιδιαίτερα αυτή την ομορφιά. 😛

        • Μπαστουνόβλαχος

          Φυσικος και λες τετοια πραγματα; Ντροπη! Θα πεσει φωτια να σε καψει 🙂 🙂

          • Chronix

            Πτυχίο και ιδιότητα έχουν μπει στο ράφι εδώ και αρκετό καιρό. Με κέρδισε άλλη επιστήμη 🙂

          • Chris

            Μην το γελας, εφιαλτης ηταν. Τρια χρονια Ασπροπυργο,διπλωμα Β μηχανικου, διπλωμα Α μηχανξκου, με λαμογιες και με το ζορι βαση την περναγα την που γκουχου γκουχου. αργοτερα στα 36 μου σε μια σχολη ΟΑΕΔ σεμιναρια για ψυκτικα μηχανιματα μπορεσα να καταλαβω Θερμοδυναμικη, οταν ειδα την εφαρμογη της στην πραξη. Ελεγα τον ορισμο της λανθανουσας χωρις να καταλαβαινω τι λεω. Any way Νασαι καλα για την γνωση που μοιραζεσαι

  • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

    Κάτι άλλο που θυμήθηκα ότι μου φάνηκε παράξενο.

    Κάπου στο κείμενο λες ότι τα ανεμιστηράκια του κουτιού τραβούν προς τα έξω τον αέρα που υπάρχει μέσα στο κουτί δημιουργώντας υποπίεση και βγάζοντας τον ζεστό αέρα έξω κλπ κλπ... Δεν υπάρχουν όμως και τα μπροστινά ανεμιστηράκια που φέρνουν μέσα κρύο αέρα; Εκεί τι γίνεται; Το έχεις αφήσει λίγο στον αέρα το θέμα αυτό, εκτός κι αν το εξηγείς κάπου αλλού και δεν το πρόσεξα.

    • Μπαστουνόβλαχος

      Δεν υπαρχει καποια ουσιαστικη διαφορα στις δυο αυτες περιπτωσεις. Και οι δυο υλοποιησεις αφαιρουν τον θερμο αερα απο το κουτι και εισαγουν αλλη μαζα ψυχροντερου αερα. Απλα το κανουν με ελαφρως διαφορετικο τροπο.
      Ενα μειονεκτημα που εχει το να βγαζεις τον αερα εξω, ειναι πως ισως μαζευεται περισσοτερη σκονη μεσα στο κουτι, μιας και αυτος εισερχεται απο οποιο ανοιγμα βρισκει. Το να ¨σπρωχνεις¨ τον αερα στο κουτι εχει το μειονεκτημα πως ο αερας θα περασει πρωτα απο τον ηλεκτροκινητηρα που εχει το ανεμιστηρακι και θα θερμανθει, αλλα ισως εχεις λιγοτερη σκονη στο κουτι και ισως εχεις λιγο περισσοτερη τυρβη στο εσωτερικο του κουτιου, οποτε ισως εχεις λιγο μεγαλυτερο συντελεστη μεταφορας.
      Το δια ταυτα ειναι αυτο που ειπα στην αρχη. Οι νομοι της φυσης δεν αλλαζουν ειτε χρησιμοποιησουμε την μια ειτε την αλλη μεθοδο. Απλα ισως η μια εχει καποια πλεονεκτηματα εναντι της αλλης.

      • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

        Α, ωραία. Απλά επειδή στο κουτί που έχω τώρα έχω ένα ανεμιστηράκι πίσω που τραβάει προς τα έξω κι ένα από μπροστά που ρουφάει μέσα και νόμιζα ότι κάτι δεν ήταν σωστό με τη διάταξή τους.

  • Chris

    Σαν μηχανικος, το αρθρο ειναι απολυτα κατανοητο για μενα, αλλα νομιζω οτι κι ενας απλος χριστης Η/Υ πηρε μια ιδεα περι θερμοκρασιας και ψυξης του μηχνιματος του, και δεν ειναι απαραιτητο να κατανοησει τις αρχες και τους νομους της Θερμοδυναμικης. Ο "μπαστουνοβλαχος" με απλη κατανοητη γλωσσα, μας εδωσε να καταλαβουμε, πως δημιουργειται και με με ποιους τροπους απομακρυνεται η θερμορτητα στα ηλ. μας μηχανιματα (συσκευες μαλλον). Μπραβο και για την επιλογη αλλα και για την αναπτυξη του θεματος. Πολυ χρησιμο σε πολλους. Θα μου αρεσε να φιλοξενει το σαιτ τεχνικα απλα διατυπομενα θεματα, οπως αυτο εδω. Εφ'οσον, ο Δημητρης, εχει την διαθεση να μοιραστη την γνωση του, μαζυ μας.Και παλι μπραβο.

    • Μπαστουνόβλαχος

      Eυχαριστω αγορινα για τα καλα σου λογια!
      Τα καλα λογια ολων σας δινουν πραγματικα αξια στην προσπαθεια που εκανα. Σας ευχαριστω, και παλι, ολους!

  • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

    Φλασιά: εγώ έχω λαπτοπ ως κύριο Η/Υ. Το καλοκαίρι οι θερμοκρασίες χτυπάνε τους μέγιστους βαθμούς (μπορεί και περισσότερους, αλλά στο Coretemp λέει ότι φτάνει 95/95 βαθμούς - αλήθεια ή ψέμα δεν το γνωρίζω αυτό).

    Για να βοηθήσω την ψύξη του, χρησιμοποιώ μια βάση με ανεμιστηράκι. Γενικότερα λειτουργεί ως μέσο μείωσης της θερμοκρασίας ή είναι απλά για να μου σκονίζει τον πάτο του λαπτοπ και πιθανότατα να βάζει και μέσα στο μηχάνημα σκόνη;

    • Μπαστουνόβλαχος

      Αν το ανεμιστηρακι σπρωχνει αερα προς τη βαση του υπολογιστη, τοτε:
      Ισως αναγκαζει μεγαλυτερη μαζα αερα να περασει μεσα απο αυτον. Αυτο θα εχει σαν συνεπεια και την αυξηση της ταχυτητας του. Αρα συμφωνα με αυτα που ειπαμε, μεγαλυτερη μαζα οδηγει σε μειωση της θερμοκρασιας. Το ιδιο και η μεγαλυτερη ταχυτητα, εφοσον ομως δεν εχει επιτευχθει ο μεγιστος συντελεστης μεταφορας.
      Το θεμα ειναι πως δεν εχω δει κατι τετοιο και δεν μπορω να σου απαντησω με βεβαιοτητα. Αυτο διοτι: Δεν ξερω πως ακριβως στελνει τον αερα στον υπολογιστη (απο ποιες γριλιες). Δεν ξερω πως θα συμπεριφερθει ο ανεμιστηρας του υπολογιστη με την αυξημενη (;) παροχη. Δεν ξερω εαν ο ανεμιστηρας μπορει να δεχεται αερα και απο αλλες γριλιες ή θα δεχεται μονο απο αυτη που του παρεχει ο εξωτερικος ανεμιστηρας (θα ειναι μεγαλυτερη λοιπον η παροχη σε τετοια περιπτωση ή οχι; Ανεμιστηρες σε σειρα εχουν παροχη ιση με αυτη του πρωτου, με μεγαλυτερο ομως μανομετρικο). Δεν ξερω με ποιον τροπο ειναι τοποθετημενος ο εξωτερικος ανεμιστηρας και αν αυτο επηρεαζει δυσμενως την ροη του αερα στο εσωτερικο του υπολογιστη.
      Αρα συμπερασματικα ΔΕΝ μπορω να σου απαντησω εαν ειναι καλυτερο ή οχι. Μια λυση υπαρχει μονο: Βαλε το μηχανημα να δουλεψει με και χωρις αυτο. Κατεγραψε τις θερμοκρασιες και αποφασισε. Προσεξε μονο να το κανεις την ιδια χρονικη στιγμη ετσι ωστε να εχεις την ιδια θερμοκρασια αερα, γιατι αλλιως θα οδηγηθεις σε σφαλμα. Επισης να εχεις ιδια φορτια επεξεργαστη και για τον ιδιο χρονο.

      • http://thereaperclan.blogspot.gr/ TheReaper

        Για να βοηθήσω όσο μπορώ, η βάση που έχω είναι αυτή εδώ της Belkin: http://www.bestlaptopcoolingpads.org/wp-content/uploads/2013/03/Laptop-Cooling-Pads-5.jpg

        Κάνει μια μικρή "κοιλιά" και σκέφτηκα ότι είναι καλό γιατί ο αέρας θα κινείται όπως δείχνει η εικόνα. Βέβαια, το ανεμιστηράκι του laptop είναι στην πάνω αριστερή γωνία, οπότε αυτό που με προβληματίζει είναι το κατά πόσο ο αέρας πηγαίνει εκεί και αν επομένως βοηθάει. Ίσως έτσι μπορέσεις να βρεις το σκεφτείς κάπως διαφορετικά.

        Τώρα αν πάλι δεν μπορείς να κάνεις κάτι, δεν πειράζει. Φτάνει που προσπάθησες.

        • Μπαστουνόβλαχος

          Το θεμα δεν ειναι που ειναι το ανεμιστηρακι του υπολογιστη σου, αλλα που ειναι η αναρροφηση του. Που εχει δηλαδη τις γριλιες εισοδου του αερα. Αν δεν το δω δεν μπορω να σου απαντησω. Σου ειπα τι να κανεις για να το διαπιστωσεις πειραματικα. Εκει θα φανει μια και καλη. Βαλτο να δουλεψει χωρις αυτο, μετα κοτσαρε το και δες αμα εχει καμια μεταβολη.

          Αυτο που δεν καταλαβαινω ειναι τι δειχνει η φωτογραφια. Οταν κατσει επανω ο υπολογιστης ο αερας φευγει προς τα πλαγια; Ποιο το νοημα αυτου του πραγματος;

  • stranger

    η καλυτερη ψυξη για μενα ειναι η "passive".......

    • Μπαστουνόβλαχος

      Θα ηθελες να γινεις λιγο πιο συγκεκριμενος;

      • Chris

        Μαλλον ενοει, μονο ψυκτρα, χωρις ανεμηστηρακι

  • stranger

    στη "παθητικη ψυξη"-"passive cooling"-χρησιμοποιουνται ψυκτρες στο εσωτερικο του pc και οχι ανεμιστηρακια.Ειναι η πιο ακριβη λυση απο τις 2 αλλα και η πιο ασφαλης.Βεβαια δεν ξερω κατα ποσο ειναι αποτελεσματικη γιατι ειναι καπως παλια λυση για την ψυξη του pc.Οι ενδιαφερομενοι καντε μια ερευνα στο δικτυο για να αναζητησετε περισσοτερες πληροφοριες σχετικα με την παθητικη ψυξη των υπολογιστων.

    • bigi

      Όταν ενδιαφέρεσαι για επιδόσεις δε μπορείς να στραφείς σε παθητική ψύξη.Για low-mid end καταστάσεις ίσως ναι, από κει και πάνω δεν...

  • Chris

    Δημητρη, κι αλλο τεχνικο αρθρο, asap pls. O λαος πεινα για τεχνικες γνωσεις (λυσεις).

    • Μπαστουνόβλαχος

      Θεματολογια;

      • Chris

        Οτι θεμα και να πιασεις οι τεχνικες πληροφοριες, χρησιμες θαναι σε πολλους.π.χ. καρτες γραφικων, σκληροι,overclocking.

        • Μπαστουνόβλαχος

          Δυστυχως απο μικροηλεκτρονικη - επεξεργαστες και τα υπολοιπα που αναφερεις δεν εχω γνωσεις, οποτε και δεν μπορω να γραψω κατι. Πολυ θα ηθελα και εγω ομως να δω κατι τετοιο.

  • Chris

    Καλα, οσον αφορα το overclocking,ειναι θεμα πιο συνθετο που απευθινεται σε πιο ψαγμενους χρηστες και χομπυστες. Ομως υπαρχει πολυς κοσμος που δεν γνωριζει με πια κρξτηρια να διαλεξει μια καρτα γραφικων, εναν σκληρο μια μνημη, μια cpu, ωστε να βελτιωσει το μηχανημα του. Και ειναι κριμα γιατι, ενω ο κατοχος μιας κονσολας δεν μπορει να κανει και πολλα πραγματα στο μηχανημα του, εκτος απο το να βελτιωσει την ψυξη του, ο κατοχος Η/Υ αν γνωριζει πεντε πραγματακια εχει την δυνατοτητα να κανει πολλα

  • StratosGK

    Πολύ ωραίο το άρθρο!
    Τώρα που έκανα και εγώ PC το διάβασα μπας και αλλάξω τίποτα προς το καλύτερο στο μέλλον.
    Έχω ερώτηση όμως:
    Αρχικά να αναφέρω πως πάνω στην KME έχω βάλει το Cooler Master που έχεις στην πρώτη εικόνα πάνω από τον τίτλο (Hyper 212 Evo) σε διάταξη push - pull με 2 ίδιους ανεμιστήρες. Έχω κάνει τις διάφορες επιλογές στο BIOS έτσι ώστε ο ανεμιστήρας που σπρώχνει να γυρνάει με λιγότερες στροφές από αυτόν που τραβάει για να μην δημιουργείται αντίσταση. Με την σειρά του ο ανεμιστήρας στο πίσω μέρος του κουτιού γυρνάει στις 2000 στροφές πάντα για να μην δημιουργεί αυτός αντίσταση στον pull της ΚΜΕ.
    Βρίσκεις κάτι λάθος σε αυτό ή έχεις κάτι να προτείνεις?
    Επίσης έχω εισαγωγή με ανεμιστήρα από μπροστά και για όταν θα τρέχω κάτι βαρύ, έχω 2 εξόδου στην οροφή και έναν εισόδου στα πλάγια που ελέγχω με ποτενσιόμετρο μέσω μικροελεκγτή με PWM.
    Όλοι τους είναι Cooler Master Blade Master 120mm...

    • Μπαστουνόβλαχος

      Για ποιο λογο να βαλεις δυο ανεμιστηρες σε σειρα; Τι θα κερδισεις απο μια τετοια διαταξη; Ανεμιστηρες σε σειρα εχουν την ιδια παροχη και μεγαλυτερο μανομετρικο (διαφορα πιεσης) στην εξοδο του δευτερου. Απο τη στιγμη που δεν εχεις ουτε μεγαλυτερη παροχη (αρα ουτε και μεγαλυτερη ταχυτητα αερα) δεν βλεπω καποιο πλεονεκτημα σε μια τετοια διαταξη.
      Ενδεχομενως βεβαια, μιας και δεν ειναι αεροστεγες ενα τετοιο συστημα, να μπορει να μπει και λιγος ακομη αερας απο πλαγια απο τις χαραμαδες, ισως και οχι ομως λογω υπερπιεσης η οποια ενδεχομένως να επικρατει (δεν μπορω να ξερω τι στατικη πιεση επικρατει αναμεσα στους ανεμιστηρες ωστε να σου απαντησω), αλλα ακομη και ετσι να ειναι θα ειναι τοσο μικρη η επιπλεον παροχη που το κερδος σε βαθμους θα ειναι αμελητεο.
      Αυτο με τη αντισταση που λες και τις στροφες των ανεμιστηρων δεν το καταλαβαινω.
      Οι ανεμιστηρες στην οροφη ειναι καλη ιδεα μιας και ο θερμος αερας λογω μικροτερης πυκνοτητας ανεβαινει στο κουτι ψηλα, οποτε ειναι καλο σημειο να τον πετας εξω.

      Η αποψη μου γενικα ειναι πως δεν χρειαζονται αλλαγες. Αυτα τα πτερυγια και το ανεμιστηρακι τα οποια εχει απο το εργοστασιο ο επεξεργαστης, ειναι υπερ-υπεραρκετα για να κανουν τη δουλεια τους. Δεν νομιζω πως θα εχει καποιος κανενα ουσιαστικο οφελος απο το να εχει τον επεξεραστη του 5-10 βαθμους χαμηλοτερα απο οτι θα εχει με τον εργοστασιακο εξοπλισμο. Πολυ πιο γρηγορα θα ερθει ωρα αντικαστασης λογω παλαιοτητας, παρα θα χαλασει λογω θερμοκρασιας.

      • StratosGK

        Μου κατέστρεψες το μυαλό...ποτέ δεν τα γούσταρα αυτά! 🙂
        Από φυσική μόνο ηλεκτρομαγνητισμός!

        Αυτό με τους 2 ανεμιστήρες για την αντίσταση το είχα διαβάσει σε διάφορα forum.
        Μιλάω βέβαια πάντα για τον έναν ανεμιστήρα στα πτερύγια και τον άλλον που είναι στο πίσω μέρος του κουτιού στο ύψος της ΚΜΕ.
        Θα αποκαλώ αυτόν στα πτερύγια FANCPU και τον άλλον FANREAR.
        Αν ο FANCPU έχει 2000rpm και ο FANREAR 1500rpm τότε δημιουργείται μια "αντίσταση" (resistance λέγανε) γιατί ο FANREAR δεν μπορεί να "απορροφήσει" και να πετάξει έξω από το κουτί τον θερμό αέρα που του δίνει ο FANCPU στην ταχύτητα που του τον δίνει.
        Είναι κάτι που διάβασα και δεν κατέβασα από το μυαλό μου. Δεν έχω τις απαραίτητες γνώσεις, δεν είναι ο τομέας μου για να ξέρω κατά πόσο ισχύει, απλά φαντάζει κάπως λογικό.

        Αυτό που λες στο τέλος είναι αλήθεια, ναι πολύ πιθανό είναι να μην χαλάσει ποτέ από θερμοκρασίες με τον εργοστασιακό εξοπλισμό. Η Hyper 212 Evo προτείνεται και για overclocking μέχρι ένα σημείο, αλλά εγώ την πήρα για σιγουριά και ίσως για μελλοντικό χαλαρό overclock.

        Ορίστε και μια εικόνα πως είναι. Δεν χωρούσαν τα πάνω εξόδου και το πλαϊνό εισόδου από μέσα και έτσι τα έβαλα απ έξω, αν και δεν φαίνονται σε αυτήν την εικόνα.

        https://fbcdn-sphotos-g-a.akamaihd.net/hphotos-ak-prn2/q71/s720x720/1461630_10202482462763831_2141866917_n.jpg

        • Μπαστουνόβλαχος

          Δεν ειναι τιποτα δυσκολο. Εχεις δυο ανεμιστηρες σε σειρα. Ο πρωτος παιρνει μια μαζα αερα απο το περιβαλλον και την σπρωχνει προς τον δευτερο. Ο δευτερος οπως καταλαβαινεις αναγκαστικα λαμβανει αυτη τη μαζα, ουτε μεγαλυτερη ουτε μικροτερη, και τη σπρωχνει ξανα προς τα εξω. Αρα εχεις ιδια παροχη και μεγαλυτερη πιεση στην εξοδο του δευτερου. Για να εχεις μεγαλυτερη παροχη θες ανεμιστηρες παραλληλα και οχι σε σειρα.
          Τωρα αυτο με τις στροφες δεν νομιζω οτι εχει και πολυ νοημα. Ιδιοι ανεμιστηρες με ιδιες στροφες θα εχουν ιδια παροχη. Οποτε δεν νομιζω πως το να ριξεις τις στροφες του ενος θα εχει καποιο νοημα μιας και ειναι ιδιοι και οι δυο και ως εκ τουτου θα εχουν την ιδια παροχη και οι δυο.
          Ισως αυτο που λενε ειναι πως αν ο ανεμιστηρας του επεξεργαστη εχει μεγαλυτερη παροχη απο αυτη του ανεμιστηρα του κουτιου, τοτε αυτος δεν θα μπορει να αποβαλει την παροχη αυτη, με αποτελεσμα να μεινει για περισσοτερη ωρα θερμος αερας εντος αυτου. Βεβαια και παλι τοτε θα βγει απο καπου αλλου, απλα ισως οχι τοσο γρηγορα.
          Γενικα καλο ειναι να εχεις εισοδο αερα απο κατω και εξοδο απο πανω, οπως ειπες εχεις τη διαταξη με τους ανεμιστηρες. Καλο μου φαινεται αυτο που λες οτι εχεις κανει με το κουτι και τους ανεμιστηρες.

  • Αντώνης Κολοκούρης

    Ενδιαφέρον άρθρο. Τρέχουμε υπολογισμούς σε βιολογικά συστήματα σε κάρτες gpu. Λόγω συνωστισμού σε μια γωνία ενός δωματίου στο πανεπιστήμιο απ όπου καταλήγει η παροχή γκαζιού για θέεμανση και επειδή οι υπολογιστές βρίσκονται σε μια γωνία η θερμοκρασία ανεβαίνει υπερβολικά. Ιδιαιτέρως οι υπολογιστές που έχουν gpu κάνουν restart ή σταματούν τον υπολογισμό λόγω υπερθέρμανσης. Στον ένα υπολογιστής που έχει gpu έχουμε τοποθετήσει πολλά ανεπιστηράκια ενώ στον άλλο (έχει φθηνό κουτί) χώρεσαν μόλις δύο. Τι προτείνετε εφόσον δεν μπορώ να αλλάξω τον χώρο (το καλοκαίρι βάζω κλιματιστικό αλλά τον χειμώνα δεν γίνεται διότι είναι το σωμάτι που καταλήγει η κεντρική θέρμανση). Να εγκαταστήσω υδρόψυξη;