Σπάζοντας τους ορισμούς

, Πέμπτη 16 Σεπτέμβριος 2010 0  

Casual gaming. Ποιος δεν έχει ακούσει, χρησιμοποιήσει ή ρίξει διάφορους χαρακτηρισμούς κατά αυτής της νεοσύστατής κατηγορίας ηλεκτρονικής διασκέδασης; Με κύριο πρωταγωνιστή την Nintendo και την “ιεραποστολή” που ξεκίνησε πρώτα με το DS και έπειτα με το Wii με στόχο τους non-gamers ανά τον πλανήτη, σχεδόν πέντε χρόνια μετά ο ιαπωνικός κολοσσός φαίνεται να έχει πετύχει τον στόχο του. Το Wii Sports, αν και στις δυτικές αγορές πωλείται μαζί με την κονσόλα, έχει κατακτήσει την πρώτη θέση στις παγκόσμιες πωλήσεις παιχνιδιών όλων των εποχών, ενώ άλλα παιχνίδια, όπως το Wii Play, το Nintendogs και το Brain Training, έχουν καταφέρει επίσης εντυπωσιακές πωλήσεις.

Το μεγαλύτερο αγοραστικό κοινό της Nintendo τα τελευταία χρόνια ήταν οι άνθρωποι οι οποίοι ποτέ δεν είχαν επαφή με games, οι λεγόμενοι non-gamers. Γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, κοπέλες που πάντα έβλεπαν τους αγαπημένους τους να παίζουν Halo ή Zelda αλλά “το χειριστήριο φαινόταν υπερβολικά περίπλοκο...” Το Wiimote αλλά και η οθόνη αφής εκμηδένισαν αυτές τις χειριστικές δυσκολίες, μείωνοντας τον αριθμό των κουμπιών και αντικαθιστώντας τα με πιο διαισθητικά μέσα για τον άπειρο παίχτη. Στόχος της Nintendo ήταν η εξοικείωση των non-gamers με τα ηλεκτρονικά παιχνίδια ώστε να μπορεί στην συνέχεια να έχει ένα ευρήτερο αγοραστικό κοινό για τους πιο παραδοσιακούς της τίτλους. Στα σχέδια της ήταν η “μύηση” ενός πολύ μεγαλύτερου μερίδιου του πληθυσμού στο τι σημαίνει να είσαι gamer (όταν μόνο πραγματικοί gamers ήταν για χρόνια οι μεγαλύτεροι πελάτες της Nintendo) με αντίστοιχες πολύ υψηλότερες πωλήσεις και κέρδη.

Η Nintendo, λοιπόν, κατάφερε με την χρήση έξυπνου marketing να πουλήσει τις κονσόλες και τα παιχνίδια της στους non-gamers Οι φρέσκοι αυτοί παίκτες όμως ποτέ δεν φάνηκαν να μυούνται σε τίποτα. Συνέχιζαν να αγοράζουν μόνο τίτλους οι οποίοι υπόσχονταν lifestyle, όπως το Wii Fit και το Wii Sports Resort. Το χάσμα μεταξύ νεοσύλλεκτων και παλιών ποτέ δεν γεφυρώθηκε όπως είχε υπολογίσει, τουλάχιστον θεωρητικά, η Nintendo. Nαι, oι “casuals”, που δεν άργησαν να γίνουν ανάθεμα στον χώρο, είχαν γεννηθεί...

Κάπως έτσι φανταζόμαστε όλοι τους casual gamers.

Απέναντι από τους casuals θεωρούνται ότι είναι οι hardcore gamers, παίκτες με πείρα, μεγάλο ενδιαφέρον για καινούργιους αλλά και κλασικούς τίτλους, βουτηγμένοι βαθιά στην κουλτούρα των games. Είναι άνθρωποι σαν εμάς που γράφουμε σε αυτό το σάιτ, ή κατά πάσα πιθανότητα εσάς που διαβάζετε αυτό το άρθρο. Αυτές οι δύο κατηγορίες παικτών έχουν συζητηθεί πολύ για το πού και να διαχωρίζονται, ξεκινώντας μεγάλες συζητήσεις σχετικά με την φύση, τον ορισμό των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, και αν τελικά ο διαχωρισμός μεταξύ casual και hardcore έγκειται μονάχα στον χρόνο ενασχόλησης. Θεωρητικά casual τίτλοι όπως το Peggle έχουν προξενήσει μαζικούς εθισμούς. To World of Warcraft τείνει προς το hardcore αλλά δέχεται ελαφρά ενασχόληση, ενώ αρκετοί πρώην hardcore παίκτες περισσότερο ασχολούνται με την κουλτούρα των games παρά παίζουν. Τα σύνορα καταργούνται, οι ορισμοί αμφισβητούνται.

Οι παραπάνω παράγραφοι ήταν η εισαγωγή για την ιστορία που θα πω. Μια ιστορία η οποία δείχνει πως, όπως και σε άλλα εικαστικά μέσα, δεν υπάρχουν συνταγές και θεωρίες, και πως όλα είναι δυνατά. Ότι οι άνθρωποι δεν χωράνε σε στενά κατηγοριοποιητικά κουτάκια και ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική.

Η Νένη ήταν η καινούργια της παρέας μας. Ανάμεσα σε τέσσερις φίλους, οι οποίοι είμαστε και οι τέσσερις (hardcore) gamers. Αναπόφευκτα, οι συχνότερες συζητήσεις ήταν σχετικές με την αγαπημένη ενασχόληση όλων και η Νένη δεν μπορούσε να ανταπεξέλθει. “Μπορούμε να μιλήσουμε για σκατά; Θα είναι καλύτερο από το να ξανακούσω για games! Είναι μια γλώσσα που δεν καταλαβαίνω!” Η ίδια, παρά τις αρνητικές αντιδράσεις της, δεν ήταν τελείως ανίδεη από παιχνίδια, ακόμα κι αν δεν το είχε συνειδητοποιήσει. Μικρή είχε Sega Master System το οποίο μπορούσε να παίζει μόνο με χρονόμετρο (αχ αυτοί οι γονείς!). Σε αυτό έπαιζε Pac-Man και ένα άλλο “παιχνίδι με ένα διαστημόπλοιο”. Στο Game Boy ενός φίλου της κάποιο καλοκαίρι είχε παίξει το Super Mario Land και χρόνια αργότερα, στο PC της και περισσότερο από κάποιο γύρισμα της τύχης παρά από θέληση να παίξει τα συγκεκριμένα παιχνίδια, βρέθηκε να δοκιμάζει το Age of Empires II και το Grand Theft Auto: Vice City.

Το ''ασθενές φύλο'' έχει ιδιαίτερη αδυναμία στα adventures.

Σε μια παρέα από gamers, όπως είναι φυσικό, δεν θα αργήσεις να έρθεις σε επαφή με games. Κι έτσι κι έγινε. Η Νένη άρχισε βλέποντάς μας να παίζουμε Guitar Hero και Rock Band... Δεν άργησε να πιάσει το μικρόφωνο... Και αυτή ήταν η αρχή. Σύντομα δοκίμασε τα drums, την κίθαρα... Ταυτόχρονα, στην παρέα μας, σχεδόν όλοι έπαιζαν StarCraft II, οπότε είχε την ευκαιρία να το δει. Όμως δεν της άρεσε. “Δεν υπάρχει ουσιαστικός στόχος, μια αποστολή”, έλεγε. “Δεν καταλαβαίνω τι γίνεται στην οθόνη”. Περίπου τα ίδια έλεγε για το Neptune's Pride. Αντίθετα, χαζεύοντάς με ενώ έπαιζα μια φορά Perfect Dark HD, σχολίασε πως αυτό το είδος της άρεσε περισσότερο γιατί εξερευνούσα έναν χώρο και είχα κάποια αποστολή. Επίσης της άρεσε για παρόμοιους λόγους όταν είχαμε μαζευτεί όλοι σπίτι ενός φίλου και τον βλέπαμε να παίζει Silent Hill 2.

Η Νένη γρήγορα άρχισε να αναρωτιέται... “ποιό παιχνίδι θα μου άρεσε;” Από την εμπειρία της, αλλά και κοντά μας, είδε πως υπάρχουν πάρα πολλά είδη, όπως σε κάθε άλλο είδος διασκέδασης. Από Civilization και Europa Universalis μέχρι Modern Warfare 2 (“αυτό μου θυμίζει το Counter-Strike!”) και World of Warcraft... είδε πολλά είδη. Και τίποτα δεν της άρεσε πραγματικά. Μας ζήταγε να της δείχνουμε διαφορετικούς τίτλους για να μάθει, είχε όρεξη να μπει στον κόσμο του gaming, να καταλάβει επιτέλους την γλώσσα μας... Μια μέρα είδαμε πως είχε googlάρει και την φράση “PC games for beginners”. Απλά όλοι είπαμε “ωωωω” με μια έκφραση λες και είχαμε δει κουταβάκι σαμογιέντ να μας κάνει χαρούλες.

Και τότε ήρθε σε έναν άλλο φίλο η ιδέα... “Αφού θες ένα παιχνίδι με πλοκή, γιατί δεν δοκιμάζεις ένα adventure; Το Syberia, ας πούμε...!” Μέσα σε μια εβδομάδα, η Νένη, προς έκπληξη όλων μας, όχι μόνο είχε τερματίσει το πρώτο Syberia, είχε τερματίσει και το δεύτερο, έψαχνε και για περισσότερα adventures, ενώ παράλληλα ξεκίνησε και το Machinarium... Ανέπτυξε συμπτώματα... hardcorίλας: έπαιζε πολλές ώρες κάθε μέρα, όποτε δεν έπαιζε μίλαγε για το παιχνίδι, γενικότερα το έψαχνε. Και όλοι μας αλληλοκοιταχτήκαμε με ικανοποίηση... Σήμερα, η Νένη έχει ένα DSi πάντα μαζί της στο οποίο παίζει New Super Mario Bros. και Professor Layton. Δεν είναι όμως ούτε hardcore, ούτε casual... Τι είναι λοιπόν;

Επανάσταση στην θέση της ''επανάστασης'' ή απλά ένα me-too; Ο χρόνος θα δείξει.

Στην Ε3 που απολαύσαμε το περασμένο καλοκαίρι, είδαμε τις Microsoft και Sony να παρουσιάζουν με περισσότερες λεπτομέρειες την δικές τους συνέχειες στην σαγηνευτικά κερδοφορά στρατηγική της Nintendo. Kinect και Move, δύο καινούργια εργαλεία τα οποία υπόσχονται νέους τρόπους παιχνιδιού ή τουλάχιστον μια διεύρυνση των δυνατοτήτων χειρισμού. Τα παιχνίδια που ουσιαστικά όμως εκμεταλλεύονται αυτές τις δυνατότητες στερούνται βάθους και στοχεύουν στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή, ακριβώς όπως το Wii. Αθλητικά, γυμναστική, ζωάκια, αγώνες με καρτς (γιατί αλήθεια πρέπει να παριστάνω ότι κρατάω ένα τιμόνι ενώ μπορώ να έχω μια τιμονιέρα ή ένα πραγματικό χειριστήριο); Αυτές όμως, παραμένουν οι προτάσεις του χώρου. “Έτσι”, λένε πλέον όλες οι μεγάλες εταιρείες, “θα μπείτε στον χώρο του gaming. Θέλετε να παίξετε αλλά δεν ξέρετε τίποτα από παιχνίδια; Άντε, σηκωθείτε από τον καναπέ! Δεν έχει σημασία που τα υπόλοιπα παιχνίδια παίζονται με χειριστήρια ή με ποντίκι και πληκτρολόγιο, κοιτάχτε πόση περισσότερη πλάκα έχει έτσι!” Και τα Kinect και Move δεν προσφέρουν παρά ελάχιστες καινοτομίες από άποψη game design, θα πρόσθετα εγώ.

Μάθαμε από την ιστορία της Νένης πως αν κάποιος θέλει να μπει στον κόσμο του gaming χωρίς να διαλέξει την απλοϊκή, trendy λύση, να μπει στα μονοπάτια των “hardcore” χωρίς να είναι hardcore, πρέπει να χαράξει την δικιά του πορεία. Πρέπει να δει τι ακριβώς ζητάει από αυτό το μέσο διασκέδασης. Ίσως να δυσκολευτεί λίγο να το βρει (όπως και να το κάνουμε, τα παιχνίδια δεν έχουν την ποικιλία θεματολογίας των άλλων μέσων) όμως σίγουρα θα βρει κάτι που θα τον ή την ικανοποιήσει, κάτι ενθαρρυντικό. Και θα αψηφήσει κάθε προσπάθεια χαρακτηρισμού, γενίκευσης και κατηγοριοποίησης: απλά, θα είναι gamer.